بازتولید فرهنگ سیاسی: میراث متفاوت انقلاب اسلامی ایران در مقایسه با امواج انقلابی قرن بیستم

نوع مقاله : پژوهشی کیفی

نویسنده
دانشیار گروه علوم سیاسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.
چکیده
پژوهش حاضر به بررسی شکاف قابل‌توجه در نظریه انقلابی، به‌ویژه در حوزه گونه‌شناسی‌های انقلابی و ویژگی‌های متمایز فرهنگ سیاسی ناشی از انقلاب اسلامی ایران پرداخته و آن را در طیف گسترده‌تری از جنبش‌های انقلابی قرن بیستم قرار داد. هدف، با استفاده از رویکرد گونه‌شناختی، تبیین ویژگی‌های منحصربه‌فرد فرهنگ سیاسی انقلاب اسلامی در مقایسه با سایر امواج انقلابی بود. از نظر روش‌شناسی، این پژوهش از چارچوب توصیفی- تحلیلی بهره ‌برد. جمع‌آوری داده‌ها از طریق تحلیل اسنادی جامع و تحقیقات کتابخانه‌ای انجام شد که از بررسی کامل منابع اولیه و ثانویه اطمینان حاصل کرد. یافته‌ها نشان داد، درحالی‌که انقلاب اسلامی ایران اشتراکات خاصی با سایر جنبش‌های انقلابی قرن بیستم دارد، ویژگی‌های متمایزی را نشانمی‌دهد که آن را به‌عنوان یک فرآیند انقلابی منحصربه‌فرد متمایز می‌کند. به‌طورخاص، این مطالعه نشانمی‌دهد که انقلاب ایران یک فرهنگ سیاسی را به وجود آورد که ریشه محکمی در ایدئولوژی اسلامی داشت و رهبری مذهبی نقشی محوری در ساختارهای حکومتی ایفا می‌کرد. این پارادایم فرهنگی مدل جدیدی از آزادی‌خواهی مبتنی بر اصول عدالت، استقلال و نقد سکولاریسم غربی را پایه‌گذاری کرد. علاوه‌براین، انقلاب اسلامی نشان‌دهنده یک موج انقلابی متمایز در طیف جنبش‌های قرن بیستم است که تأثیر آن فراتر از مرزهای ملی است و به‌طور قابل‌توجهی بر تحولات جهانی و جنبش‌های اسلامی در سطح منطقه و بین‌المللی تأثیر می‌گذارد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات